یادداشت

موانع جذب زنان سرپرست خانوار در بازار کار تسهیل شود

راهكاري به نام جلب مشاركت اقتصادي زنان

دکتر شیرین احمدنیا

جامعه‌شناس و عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی

عضو هیات مدیره انجمن جامعه شناسی ایران

نسبت زنان سرپرست خانوار در ایران طبق آمارهای رسمی کشور رو به رشد است. تحولی که همزمان با رشد نسبت این زنان به وجود آمده این است که تا چندی پیش درصد قابل توجهی از آنها را زنانی تشکیل می دادند که با فوت همسر مواجه شده بودند، اما با توجه به تحولات خانواده و ازدواج در ایران، به تدریج سهم زنانی که در نتیجه‌ی طلاق یا در شرایط عدم ازدواج در شرایط سرپرستی خانواده قرار گرفته‌اند افزایش یافته است.

از آنجا  که طبق باورهای فرهنگی سنتی، بسیاری از افراد جامعه، همچنان مردان را دارای مسوولیت اقتصادی در خانواده و به عنوان نان آور اصلی می شناسند، در نتیجه، زنان در شرایط وابستگی اقتصادی به مردان قرار می‌گیرند و زمانی‌که حمایت مردان زندگی‌شان ( اعم از پدر یا همسر یا برادر) را از دست می‌دهند، وضعیت رفاهی آنها تضعیف شده و در شرایط فقر و آسیب‌پذیری فزاینده قرار می‌گیرند.

علی رغم افزایش تدریجی نسبت باسوادی و ورود زنان به حوزه‌ی تحصیلات متوسطه و عالیه طی دهه‌های اخیر، همچنان نسبت های ناچیزی از زنان موفق به ورود به بازار کار و تصدی مشاغل رسمی می‌شوند و نسبت مشارکت اقتصادی زنان در ایران همچنان پایین است.

حضور فعال تر و موثرتر زنان به عنوان نیمی از جمعیت واقع در سنین فعالیت اقتصادی و بهره‌مندی اقتصاد کشور از نیروی انسانی توانمند و مستعد، یکی از الزامات توسعه در کشور است. برای تحقق این امر، از سویی نیاز به تغییر نگرش جامعه نسبت به ضرورت جلب مشارکت اقتصادی زنان در کنار مردان احساس می‌شود که در هنگام تربیت و آموزش دختران و پسران بر ایفای نقش‌های جدید اشتغال برای زنان در کنار ایفای نقش‌های سنتی همسری و مادری تاکید بیشتری شود و از سوی دیگر، نیازمند تدارک شرایط مناسب در بازار کار برای بسترسازی و تسهیل جذب زنان به عنوان شاغلان در اقتصاد کشور هستیم و موانع جذب ایشان که عرفی، حقوقی و فرهنگی است، مرتفع شده یا تقلیل یابد.

در این میان کارفرمایان و دست اندرکاران فعالیت‌های اقتصادی می‌توانند سهم به سزایی در ایجاد تغییرات مثبت در ارتباط با افزایش سهم زنان در نیروی انسانی شاغل، ضمن تامین امنیت شغلی برای آنها داشته باشند. به ویژه که بنا به نتایج تحقیقات و شواهد علمی، مسوولیت پذیری زنان و اخلاق حرفه‌ای زنان در سطوح بالا و مطلوبی قرار دارد.

در جوامع توسعه یافته دولت‌ها از حضور و مشارکت فعال زنان به عنوان نیروی انسانی متعهد و مستعد که معمولا کمتر درگیر فسادهای اداری می شوند، استقبال می کنند. در پایان می توان به این نکته مهم دست یافت که جامعه ایرانی باید در ابتدا، حضور زنان در فضای کسب و کار را به رسمیت بشناسد و در مرحله دوم با آموزش و جذب زنان سرپرست خانوار در جهت کاهش آسیبهای اجتماعی قدم بدارد. به بیان دیگر، حل مشکل زنان سرپرست خانوار در زمانی محقق می شود که در ابتدا، جامعه ایرانی به زن به چشم یگ مولد نگاه کند، سپس وارد مرحله آموزشهای فنی و حرفه ای و جذب نیروی کار شود. امید است با فعالیت کمپین های اجتماعی مانند «هم_سایه_شو» در حوزه زنان سرپرست خانوار، گام مهمی در فرهنگ سازی و تغییر نگرش جامعه نسبت به زنان شکل گیرد.

به اشتراک بگذارید