گفت‌وگو

گفت و گو با حسين راغفر

حسین راغفر عنوان کرد:

شیوع بیشتر فقر در میان خانوارهای با سرپرست زن

 

دولت به عنوان یکی از مهم‌ترین ارکان ساختاری در کاهش نابرابری‌های اجتماعی و اقتصادی است تا جاییکه برخی کارشناسان یکی از مسئولیت‌های دولت‌ها را فقرزدایی در جامعه عنوان می‌کنند. حسین راغفر، کارشناس اقتصادی با اشاره به دامنه فقر و نابرابری اجتماعی و اقتصادی در جامعه، معتقد است زنان سرپرست خانوار اصولا بیش از خانوارهایی که توسط مردان سرپرستی می‌شوند در معرض فقر قرار دارند که یکی از مهمترین علل آن نابرابری در دسترسی به فرصت‌های برابر میان زنان و مردان است. او در این گفت‌وگو با تاکید بر لزوم پرداختن به توانمندسازی و مهارت‌آموزی زنان سرپرست خانوار، به پیش نیازهای توانمندسازی این گروه از زنان جامعه اشاره می‌کند

*در حال حاضر باتوجه به رشد زنان سرپرست خانوار در کشور، لزوم پرداختن به توانمندسازی و مهارت آموزی این گروه از چه اهمیتی برخوردار است؟

 

در کشور و فرهنگ ما همیشه مردان سرپرست یا به اصلاح نان‌آور خانواده محسوب می‌شدند به همین دلیل بیشتر آموزش‌ها و اغلب فرصت‌ها در اختیار مردان قرار گرفته است. پس از بیکار شدن همسر، از کار افتادگی، طلاق یا فوت همسر، این زنان هستند که سرپرستی خانواده‌ها را بر عهده می‌گیرند اما به دلایل مختلف اجتماعی و اقتصادی پس از مدتی خانواده با بحران رو به رو می‌شود. آمارها نشان می‌دهد فقر در خانواده‌هایی که سرپرستان آنان زنان هستند بین 30تا 50 درصد بیشتر ازخانوارهایی است که توسط مردان سرپرستی می‌شوند. با این حال در سال‌های گذشته تعداد خانوارها با سرپرست زن بیشتر شده و باید توجه ویژه ای به ورود این بخش از جامعه به اقتصاد و امور تولیدی کشور شود. در این راستا اقدامات باید به گونه‌ای باشد که زنان و مردان به یک اندازه از فرصت‌های شغلی بهره‌مند شوند. نظام اقتصادی کشور باید حضور مستقل زنان در عرصه‌های تولید، آموزش و … را مورد توجه قرار دهد

 

*به عقیده شما امر توانمندسازی و آموزش زنان سرپرست خانوار باید از سوی کدام بخش و نهاد دنبال شود؟ دولت، بخش‌خصوصی یا نهادهای مدنی و اجتماعی؟

 

همواره مسئولیت فقر زدایی در همه اقشار جامعه و به طور مشخص زنان سرپرست خانوار و خانواده‌های آسیب‌پذیر، متوجه دولت‌ها است. البته اینکه دولت‌ها چه اقدامات مداخله‌ای می‌توانند در این زمینه داشته باشند، از کشوری به کشور دیگر و از جامعه‌ای به جامعه‌ی دیگر متفاوت است. اما موضوع اصلی این است که نمی‌توان مسئله فقر را بدون سیاست‌گذاری دولت‌ها حل و فصل کرد. اگرچه فقر از والدین به فرزندان به ارث می‌رسد اما باید توجه کنیم که فقر محصول شرایط اجتماعی است. دولت‌ها می‌توانند با اقدامات مداخله‌ای خود که یکی از آنها آموزش و توانمندسازی است، مسئله فقر را در جامعه حل کنند. در خصوص مسئولیت فقرزدایی دولت‌ها، اقدامات اساسی‌تری پیش از توانمندسازی وجود دارد. اولین و ابتدایی‌ترین اقدامی که دولت‌ها باید انجام دهند از بین بردن شکاف آموزشی است. اگر نظام آموزشی شرایط یکسانی را برای آموزش افراد به وجود آورد و آنها را برای ورود به عرصه کار و تولید آماده کند، جامعه در بلندمدت با مشکل فقر مواجه نخواهد بود. یکی از موثرترین اقدامات دولت‌ها ایجاد عدالت آموزشی است که فرصت را برای رسیدن به عدالت اجتماعی فراهم می‌سازد. دولت باید پیش از هر چیز، اقداماتی برای پیشگری از فقر انجام دهند. مشکل اصلی، نابرابری در جامعه است. وقتی نابرابری تولید شود، فقر نیز به دنبال آن تولید خواهد شد. از بین برد فقر هم با اقدامات مداخله‌ای دولت مانند توانمندسازی افراد در معرض آسیب قابل رفع است

 

*در این میان راه‌اندازی کمپین‌های اجتماعی مانند “هم سایه شو” که اخیرا با هدف توانمندسازی و آموزش زنان سرپرست خانوار، تا چه اندازه می‌تواند به فرهنگ‌سازی در زمینه مسئولیت اجتماعی بخش‌های مختلف مثمرثمر واقع شود؟

 

مسئولیت کمپین‌های اجتماعی بیش از آنکه از بین بردن فقر در میان این اقشار باشد، ایجاد آگاهی عمومی و توجه به مشکلاتی است که محصول نظام اجتماعی است. این کمپین‌ها برای حل مشکلات اجتماعی وارد میدان شده‌اند اما به عقیده من مهمترین مسئولیت آنها ایجاد آگاهی در میان عموم مردم نسبت به شرایط اقشار خاص است. این آگاهی‌بخشی نه تنها جامعه را نسبت به این مشکلات و دغدغه‌ها حساس می‌کند بلکه اهرم فشاری برای دولت‌ها هم به حساب می‌آید. 

 

با وجود اینکه معتقدم مسئولیت اصلی در زمینه توانمند سازی و فقرزدایی از خانواده‌هایی با سرپرست زن بر عهده دولت است اما باید به این موضوع هم توجه داشت که دولت‌ها به تنهایی از پس این مسئولیت بر نمی‌آیند. به خصوص اگر در جامعه‌ای فقر و آسیب های اجتماعی فراگیر باشد. در چنین شرایطی کمپین ها باید به کمک دولتها بیایند، در این راستا جلب مشارکت مردمی توسط سازمان‌های مردم نهاد می‌تواند در فقرزدایی این گروه از جامعه نقش موثری داشته باشد.

به اشتراک بگذارید