Your address will show here +12 34 56 78
خبر
این کمپین مسئولیت اجتماعی با هدف آموزش و توانمندسازی زنان سرپرست خانوار در ماه مبارک رمضان فعالیت خود را آغاز کرده است.

به گزارش ستاد خبری «هم_سایه_‌شو»، این کمپین با هدف آموزش مهارت های فنی و حرفه ای به زنان سرپرست خانوار در آستانه ماه مبارک رمضان، فعالیت خود را آغاز کرده است.

شناسایی و هماهنگی میان فعالان حوزه زنان، جلب افکار عمومی در خصوص توجه به زنان سرپرست خانوار، جذب نگاه بنگاه‌های اقتصادی با هدف امور خیریه و همچنین اختصاص درصدی از عواید فروش محصولات برند «پریل» در ماه مبارک رمضان به توانمند سازی زنان سرپرست خانوار، از جمله اهداف این کمپین مسئولیت اجتماعی است.
0

یادداشت

 زنانی که نه الزاما به دلیل مرگ همسر یا طلاق سرپرست خانوار شده‌اند که بعضا دخترانی را نیز شامل می‌شود که به تنهایی زندگی کرده و حتی سرپرستی خواهران و برادران خود را برعهده دارند.

براساس آخرین سرشماری نفوس و مسکن در سال 95؛ از کل جمعیت 79 میلیون و 926 هزار نفری ایران بالغ بر 39 میلیون و 427 هزار نفر را زنان تشکیل می‌دهند که سهمی 49 درصدی از کل جمعیت کشور را شامل می‌شوند. این برآورد حاکی از آن است که از جمعیت زنان ایران 64.3 درصد دارای همسر هستند.

سرشماری‌ای که اواخر سال گذشته تهیه شد نشان می‌دهد که حدود 9.5 درصد از زنان به دلیل فوت همسر یا طلاق، بدون همسر زندگی می‌کنند. از این میزان 7.3 درصد همسر خود را به علت فوت از دست داده‌اند و 2.2 درصد نیز از همسر خود طلاق گرفتند. براین اساس این دو گروه از زنان عمدتا به سرپرستان خانوار تبدیل شدند که البته طبق تعاریف زنان سرپرست خانوار، باید جمعیت آنها را به مراتب بیش از 9.5 درصد کل جمعیت زنان دانست. طبق همین گزارش 26.2 درصد از دختران نیز وجود دارند که تاکنون ازدواج نکردند که بخشی از آنها نیز بنا به سبک زندگی در گروه زنان سرپرست خانوار قرار می‌گیرند.

اما آنچه که در این میان حائز اهمیت است روند رو به رشد تعداد زنان سرپرست خانوار است. در سال‌های اخیر بارها از رشد جمعیت این گروه صحبت شده است، به ویژه افزایش آمار طلاق سهم قابل ملاحظه‌ای در رشد جمعیت زنان سرپرست خانوار داشته است. گرچه برخی کارشناسان روند رو به افزایش مهاجرت زنان و دختران به شهرهای بزرگ برای یافتن شغل یا ادامه تحصیل را نیز به عنوان یکی از دلایل رشد جمعیت زنان سرپرست برمی‌شمارند.

طبق آمار برآورد شده، در سال 85 زنانی که همسر خود را به دلیل فوت از دست داده بودند برابر با 6.5 درصد بوده که این میزان یک دهه بعد یعنی در سال گذشته به 7.3 درصد رسیده است. در عین حال جمعیت زنانی که به واسطه طلاق به سرپرست خانوار تبدیل شدند نیز از 0.9 درصد در سال 85 به 2.2 درصد در سال گذشته افزایش یافته است.

بنا به اعتقاد کارشناسان با تغییر ساختار فرهنگی و اجتماعی، جمعیت زنان سرپرست خانوار در سال‌های آینده همچنان رو به افزایش خواهد گذاشت؛ زنانی‌که به سرپرستان خانوار تبدیل می‌شوند و چه بسا تا پایان عمر به تنهایی خانواده خود را اداره خواهند کرد. اما این مسئله آنجا بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرد که بسیاری از این زنان فاقد مهارت و توانمندی لازم برای اداره زندگی و معیشت خود و خانواده‌شان هستند و این موضوع می‌تواند بیش از پیش آنها را آسیب‌پذیر سازد. گرچه به راحتی نمی‌توان روند رو به رشد جمعیت زنان سرپرست خانوار را مدیریت کرد یا حتی کاهش داد اما آنچه که در این میان می‌تواند به کنترل آسیب‌های احتمالی ناشی از این شرایط منجر شود، اجرای سیاست‌هایی در جهت توانمندسازی، مهارت‌آموزی و در واقع آماده‌سازی این زنان برای مدیریت اقتصادی و اجتماعی خود و خانواده‌شان است که این امر باید با نگاهی کلان به ابعاد مختلف این مسئله در دستور کار نهادهای مختلف قرار گیرد.

0

گفت‌وگو

 

سال 1382 سندی تحت عنوان سند ملی توانمندسازی و ساماندهی سکونتگاههای غیررسمی در کشور به تصویب رسید که رویکرد اصلی این سند ساماندهی مناطق حاشیه‌نشین و بافت‌های فرسوده کشور بود.

اما در راستای اجرای اهداف این سند، طی سال‌های اخیر وزارت راه‌وشهرسازی به عنوان متولی دولتی اجرای این سند، در کنار بهسازی مناطق شناسایی شده حاشیه‌ای در کشور، اقداماتی در راستای توانمندسازی ساکنان این مناطق انجام داده است.

براساس گزارش شرکت مادرتخصصی عمران و بهسازی شهری ایران تاکنون مطالعاتی بر روی حدود 440 محله حاشیه‌نشین در سراسر کشور صورت گرفته و در این میان 55 منطقه در استان‌هایی همچون سیستان‌وبلوچستان، زاهدان، فارس، خراسان جنوبی و …، که بیشترین درگیری با مشکلات حاشیه‌نشینی را داشتند مورد اجرای برنامه‌های بهسازی، توانمندسازی و آموزش مهارت قرار گرفته‌اند.

آن طور که مجید روستا، عضو هیات مدیره شرکت مادرتخصصی عمران و بهسازی عنوان کرده، زنان در این مناطق یکی از اولویت‌های طرح توانمندسازی و آموزش و کارآفرینی قرار دارند.

 به گفته او؛ در این مناطق از طریق نهادسازی مردمی، نیازسنجی برای مهارت‌آموزی به ساکنان این مناطق به ویژه زنان صورت می‌گیرد.

ایجاد کارگاه مشاغل خانگی در مناطق حاشیه‌ای و محروم استان فارس از جمله سهل‌آباد، یکی از اقداماتی است که هدف از آن مهارت آموزی به زنان به خصوص زنان در معرض آسیب و سرپرست خانوار بوده است.

برگزاری کارگاههای توانمندسازی صنایع دستی در مناطق حاشیه‌ای سنندج از دیگر بخش‌هایی است که به آموزش زنان و اشتغالزایی برای آنها از طریق توانمندسازی می‌پردازد.

این کارگاه‌ها عمدتا باتوجه به بافت استانی و فروش کالاها در بازارهای استانی صورت می‌گیرد تا زنان بتوانند با ورود به حوزه تولید، بازاری برای فروش محصولات خود و کسب درآمد از این طریق داشته باشند.

اما این سیاست به همینجا محدود نمی‌شود و در قالب برنامه ششم توسعه نیز تکالیف و برنامه‌هایی عملیاتی برای دولت در این مناطق با تکیه بر ارتقای کیفی و اقتصادی مناطق حاشیه‌نشین دیده شده که براساس این برنامه سالانه بخشی از منابع می‌بایست در قالب اجرای طرح‌های توانمندسازی در مناطق محروم و حاشیه‌ای شهرها هزینه شود.

از آنجا که عمدتا جامعه هدف اصلی این طرح‌های توانمندسازی زنان با اولویت زنان سرپرست خانوار و در معرض آسیب است، می‌توان به ارتقای دانش و کارآفرینی در میان زنان ساکن در مناطق محروم و حاشیه‌نشین امیدوار بود.

0

یادداشت

در تمام سال‌های اخیر تاکید ما بر این بود که باید فضا برای بزرگتر شدن بخش‌خصوصی فراهم شود چرا که با بزرگتر شدن حوزه اختیارات بخش‌خصوصی، بخشی از مسئولیت از گردن دولت برداشته می‌شود. مسئولیت نظارت بر اجرای قوانین باید برعهده بخش دولتی باشد اما حوزه اجرایی باید در اختیار بخش خصوصی قرار گیرد. بهترین حالت برای توانمند کردن زنان سرپرست خانوار این است که این مسئولیت به عهده سازمان های مردم نهاد سپرده شود. این سازمان‌ها با تمرکز و پیگیری بیشتری از دولت مشکلات این قشر را پیگیری خواهند کرد که این امر در دراز مدت نتیجه مثبتی خواهد داشت.

امروز در جامعه ای زیست می‌کنیم که 50 درصد آن را زنان تشکیل داده‌اند، براین اساس باید برنامه‌ریزی دقیقی برای استفاده از این نیرو داشته باشد، در غیر این صورت ما همواره 50 درصد نیروی کاملا منفعل در جامعه خواهیم داشت. اگر عملکرد زنان به حوزه‌هایی غیر از تولید محدود شود و از طرفی تولید در انحصار مردان قرار گیرد نه تنها رشد اقتصادی میسر نمی‌شود بلکه آمار مصرف کنندگان در کشور هم افزایش پیدا می‌کند. رشد اقتصادی در هر کشوری نیازمند استفاده از بالاترین ظرفیت نیروی انسانی است. نباید به هیچ دلیلی بخشی از جامعه را از چرخه تولید و اقتصاد خارج کرد. این طرد شدن علاوه بر تبعات اقتصادی قطعا تبعات اجتماعی و فرهنگی زیادی به همراه خواهد داشت. فقر خود به تنهایی عامل به وجود آمدن بسیاری از آسیب‌های اجتماعی است. اقداماتی که به ریشه کن کردن فقر از جامعه منجر می‌شود قطعا می‌تواند ریشه بسیاری از آسیب‌های اجتماعی بعدی را هم درجامعه بخشکاند.

بدون شک امروز افزایش سازمان‌های مردم نهاد باید در اولویت برنامه‌های دولت قرار گیرد. درکشورهایی که رشد اقتصادی روند کندی دارند این سازمان‌های مردم نهاد هستند که می‌توانند به کمک دولتها بیایند. در کشور ما طی سال‌های اخیر تاکید زیادی بر شکل‌گیری وتوانمند شدن سازمان های مردم نهاد شده است. گرچه گاهی خود این نهادها از فرصت‌های به وجود آمده استفاده نکرده‌اند و گاهی دولت شرایط لازم را برای رشد ان جی اوها فراهم نکرده است. اما به نظر می‌رسد در حال حاضر این نهادهای مدنی و اجتماعی هستند که باید برای توانمندسازی زنان سرپرست خانوار وارد میدان شوند. باید توجه داشت که توانمندسازی تنها آموزش و قرار دادن ابزار تولید در اختیار این افراد نیست، در واقع این بخشی از روند توانمندسازی است اما فاکتورهای دیگری هم وجود دارد که چه از سوی دولت وچه در عملکرد ان جی اوها مغفول مانده است. توانمندسازی ابتدا باید از مرحله آموزش اعتماد به نفس و خود باوری در این زنان شروع شود و در پایان به تولید و مشارکت اقتصادی بیانجامد.


فاطمه مقیمی

عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی تهران

0