Your address will show here +12 34 56 78
گفت‌وگو

آموزش زنان نباید به صورت معلم_شاگردی بوده و باید فضا برای حضور عملی افراد در جریان آموزش فراهم شود.

امان‌الله قرایی‌مقدم، جامعه‌شناس با تاکید بر اهمیت توانمندسازی و مهارت‌آموزی زنان سرپرست خانوار عنوان کرد: عمدتا زنان سرپرست خانوار با مشکلات معیشتی مواجه بوده و از توان مالی مناسبی برخوردار نیستند، چه بسا اطلاعات زیادی در خصوص امور اقتصادی و مشاغل ندارند و از سطح تحصیلات پایینی برخوردارند.

برهمین اساس مهارت‌آموزی آنها می‌تواند در زندگی‌شان موثر باشد.

او با اشاره به تحقیقاتی که در دهه ۴۰ توسط والتر لوین، از اساتید MIT انجام شده بود، می‌گوید: براساس آن تحقیقات عنوان شد که مهارت‌آموزی نباید به صورت معلم_شاگردی دنبال شود بلکه در آموزش به افراد باید به صورت عملی اقدام کرده و فرد را عملا در روند یادگیری دخیل کرد.

برهمین اساس معتقدم در روند توانمندسازی زنان نیز باید آموزش به نحوی باشد که فرد کارآموز صرفا در قالب استاد_شاگردی تحت مهارت‌آموزی قرار نگیرد.

 

این جامعه‌شناس به سایر ابعاد آموزش زنان سرپرست خانوار نیز اشاره کرد و افزود: در بسیاری موارد زنان سرپرست خانوار به دلیل نیازهای مالی درگیر انواع آسیب‌های اجتماعی چون تن‌فروشی، اعتیاد، بزهکاری و …، می‌شوند.

به اعتقاد قرایی‌مقدم؛ توانمندسازی زنان سرپرست خانوار از ورود آنها و خانواده‌هایشان به دوره بطالت، آسیب و فقر جلوگیری کرده و جمعیتی را از یک فضای منفعل و سردرگم خارج می‌سازد. این امر موجب می‌شود فضا برای حضور فعالانه‌تر زنان در مشاغل مختلف و در جامعه فراهم شود.

0

گفت‌وگو

حسین راغفر عنوان کرد:

شیوع بیشتر فقر در میان خانوارهای با سرپرست زن

 

دولت به عنوان یکی از مهم‌ترین ارکان ساختاری در کاهش نابرابری‌های اجتماعی و اقتصادی است تا جاییکه برخی کارشناسان یکی از مسئولیت‌های دولت‌ها را فقرزدایی در جامعه عنوان می‌کنند. حسین راغفر، کارشناس اقتصادی با اشاره به دامنه فقر و نابرابری اجتماعی و اقتصادی در جامعه، معتقد است زنان سرپرست خانوار اصولا بیش از خانوارهایی که توسط مردان سرپرستی می‌شوند در معرض فقر قرار دارند که یکی از مهمترین علل آن نابرابری در دسترسی به فرصت‌های برابر میان زنان و مردان است. او در این گفت‌وگو با تاکید بر لزوم پرداختن به توانمندسازی و مهارت‌آموزی زنان سرپرست خانوار، به پیش نیازهای توانمندسازی این گروه از زنان جامعه اشاره می‌کند

*در حال حاضر باتوجه به رشد زنان سرپرست خانوار در کشور، لزوم پرداختن به توانمندسازی و مهارت آموزی این گروه از چه اهمیتی برخوردار است؟

 

در کشور و فرهنگ ما همیشه مردان سرپرست یا به اصلاح نان‌آور خانواده محسوب می‌شدند به همین دلیل بیشتر آموزش‌ها و اغلب فرصت‌ها در اختیار مردان قرار گرفته است. پس از بیکار شدن همسر، از کار افتادگی، طلاق یا فوت همسر، این زنان هستند که سرپرستی خانواده‌ها را بر عهده می‌گیرند اما به دلایل مختلف اجتماعی و اقتصادی پس از مدتی خانواده با بحران رو به رو می‌شود. آمارها نشان می‌دهد فقر در خانواده‌هایی که سرپرستان آنان زنان هستند بین 30تا 50 درصد بیشتر ازخانوارهایی است که توسط مردان سرپرستی می‌شوند. با این حال در سال‌های گذشته تعداد خانوارها با سرپرست زن بیشتر شده و باید توجه ویژه ای به ورود این بخش از جامعه به اقتصاد و امور تولیدی کشور شود. در این راستا اقدامات باید به گونه‌ای باشد که زنان و مردان به یک اندازه از فرصت‌های شغلی بهره‌مند شوند. نظام اقتصادی کشور باید حضور مستقل زنان در عرصه‌های تولید، آموزش و … را مورد توجه قرار دهد

 

*به عقیده شما امر توانمندسازی و آموزش زنان سرپرست خانوار باید از سوی کدام بخش و نهاد دنبال شود؟ دولت، بخش‌خصوصی یا نهادهای مدنی و اجتماعی؟

 

همواره مسئولیت فقر زدایی در همه اقشار جامعه و به طور مشخص زنان سرپرست خانوار و خانواده‌های آسیب‌پذیر، متوجه دولت‌ها است. البته اینکه دولت‌ها چه اقدامات مداخله‌ای می‌توانند در این زمینه داشته باشند، از کشوری به کشور دیگر و از جامعه‌ای به جامعه‌ی دیگر متفاوت است. اما موضوع اصلی این است که نمی‌توان مسئله فقر را بدون سیاست‌گذاری دولت‌ها حل و فصل کرد. اگرچه فقر از والدین به فرزندان به ارث می‌رسد اما باید توجه کنیم که فقر محصول شرایط اجتماعی است. دولت‌ها می‌توانند با اقدامات مداخله‌ای خود که یکی از آنها آموزش و توانمندسازی است، مسئله فقر را در جامعه حل کنند. در خصوص مسئولیت فقرزدایی دولت‌ها، اقدامات اساسی‌تری پیش از توانمندسازی وجود دارد. اولین و ابتدایی‌ترین اقدامی که دولت‌ها باید انجام دهند از بین بردن شکاف آموزشی است. اگر نظام آموزشی شرایط یکسانی را برای آموزش افراد به وجود آورد و آنها را برای ورود به عرصه کار و تولید آماده کند، جامعه در بلندمدت با مشکل فقر مواجه نخواهد بود. یکی از موثرترین اقدامات دولت‌ها ایجاد عدالت آموزشی است که فرصت را برای رسیدن به عدالت اجتماعی فراهم می‌سازد. دولت باید پیش از هر چیز، اقداماتی برای پیشگری از فقر انجام دهند. مشکل اصلی، نابرابری در جامعه است. وقتی نابرابری تولید شود، فقر نیز به دنبال آن تولید خواهد شد. از بین برد فقر هم با اقدامات مداخله‌ای دولت مانند توانمندسازی افراد در معرض آسیب قابل رفع است

 

*در این میان راه‌اندازی کمپین‌های اجتماعی مانند “هم سایه شو” که اخیرا با هدف توانمندسازی و آموزش زنان سرپرست خانوار، تا چه اندازه می‌تواند به فرهنگ‌سازی در زمینه مسئولیت اجتماعی بخش‌های مختلف مثمرثمر واقع شود؟

 

مسئولیت کمپین‌های اجتماعی بیش از آنکه از بین بردن فقر در میان این اقشار باشد، ایجاد آگاهی عمومی و توجه به مشکلاتی است که محصول نظام اجتماعی است. این کمپین‌ها برای حل مشکلات اجتماعی وارد میدان شده‌اند اما به عقیده من مهمترین مسئولیت آنها ایجاد آگاهی در میان عموم مردم نسبت به شرایط اقشار خاص است. این آگاهی‌بخشی نه تنها جامعه را نسبت به این مشکلات و دغدغه‌ها حساس می‌کند بلکه اهرم فشاری برای دولت‌ها هم به حساب می‌آید. 

 

با وجود اینکه معتقدم مسئولیت اصلی در زمینه توانمند سازی و فقرزدایی از خانواده‌هایی با سرپرست زن بر عهده دولت است اما باید به این موضوع هم توجه داشت که دولت‌ها به تنهایی از پس این مسئولیت بر نمی‌آیند. به خصوص اگر در جامعه‌ای فقر و آسیب های اجتماعی فراگیر باشد. در چنین شرایطی کمپین ها باید به کمک دولتها بیایند، در این راستا جلب مشارکت مردمی توسط سازمان‌های مردم نهاد می‌تواند در فقرزدایی این گروه از جامعه نقش موثری داشته باشد.

0

گفت‌وگو

بر اساس سرشماری سال 95، 49 درصد جمعیت کشور را زنان تشکیل می‌دهند و در این روزهای نزدیک به انتخابات دوازدهمین دوره ریاست جمهوری شاهد آن هستیم که برخی از نامزدها، مدعی افزایش تعداد زنان سرپرست خانوار طی دولت یازدهم شده‌اند که یک جمعیت شناس این ادعا را نادرست دانست.

شهلا کاظمی پور، در خصوص افزایش تعداد زنان سرپرست خانوار در کشور گفت: آمار ها نشان می دهد تعداد زنان سرپرست خانوار در کشور افزایش یافته است اما این افزایش به علت آنست که در گذشته تنها زنانی که همسرانشان فوت کرده‌ و یا طلاق گرفته بودند جزء زنان سرپرست خانوار محاسبه می‌شدند اما امروز در راستای تغییرات اجتماعی و اقتصادی، گروه دیگری از زنان نیز سرپرست خانوار در نظر گرفته می‌شوند.

وی ادامه داد: برای مثال دخترانی که تنها زندگی می‌کنند و یا با خواهران و برادران خود بدون حضور پدر و مادر در یک خانه زندگی می‌کنند نیز در زمره زنان سرپرست خانوار قرار می‌گیرند.

این جمعیت شناس در ادامه با تاکید بر آنکه یکی از علل افزایش زنان سرپرست خانوار «مهاجرت» است گفت: یکی از علل افزایش زنان سرپرست خانوار مسئله مهاجرت است، این در حالیست که در گذشته دختران کمتر به شهرهای دیگر مهاجرت می‌کردند اما امروز به دلیل ادامه تحصیل یا کسب شغل، مهاجرت می‌کنند؛ به این ترتیب این موضوع نیز به یکی از علل افزایش زنان سرپرست خانوار در کشور تبدیل شده است.

کاظمی پور همچنین به افزایش امید به زندگی در کشور اشاره کرد و گفت: وقتی در جامعه امید به زندگی افزایش می‌یابد، افراد نیز درصورت فوت همسر خود سال‌های بیشتری را می‌توانند تنها زندگی کنند، در نتیجه این مسئله نیز باعث افزایش تعداد زنان سرپرست خانوار در کشور شده است.

وی تصریح کرد: در حال حاضر جامعه به سمت سالمندی است و قطعا در میان سالخوردگان تعداد زیادی زن سرپرست خانوار نیز وجود دارد و این پدیده‌ای غیرقابل کنترل است.

این جمعیت شناس همچنین خاطرنشان کرد:مهاجرت دختران تنها به کلانشهرها جهت کسب شغل نیز از جمله پدیده‌های نوظهور جامعه ما در راستای تغییرات اجتماعی است که باعث افزایش تعداد زنان سرپرست خانوار در کشور می‌شود؛ از این رو نامزدهای دوازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری نمی‌توانند این فاکتور را به عنوان نقطه ضعف دولت یازدهم مطرح کنند.

0

گفت‌وگو

 

سال 1382 سندی تحت عنوان سند ملی توانمندسازی و ساماندهی سکونتگاههای غیررسمی در کشور به تصویب رسید که رویکرد اصلی این سند ساماندهی مناطق حاشیه‌نشین و بافت‌های فرسوده کشور بود.

اما در راستای اجرای اهداف این سند، طی سال‌های اخیر وزارت راه‌وشهرسازی به عنوان متولی دولتی اجرای این سند، در کنار بهسازی مناطق شناسایی شده حاشیه‌ای در کشور، اقداماتی در راستای توانمندسازی ساکنان این مناطق انجام داده است.

براساس گزارش شرکت مادرتخصصی عمران و بهسازی شهری ایران تاکنون مطالعاتی بر روی حدود 440 محله حاشیه‌نشین در سراسر کشور صورت گرفته و در این میان 55 منطقه در استان‌هایی همچون سیستان‌وبلوچستان، زاهدان، فارس، خراسان جنوبی و …، که بیشترین درگیری با مشکلات حاشیه‌نشینی را داشتند مورد اجرای برنامه‌های بهسازی، توانمندسازی و آموزش مهارت قرار گرفته‌اند.

آن طور که مجید روستا، عضو هیات مدیره شرکت مادرتخصصی عمران و بهسازی عنوان کرده، زنان در این مناطق یکی از اولویت‌های طرح توانمندسازی و آموزش و کارآفرینی قرار دارند.

 به گفته او؛ در این مناطق از طریق نهادسازی مردمی، نیازسنجی برای مهارت‌آموزی به ساکنان این مناطق به ویژه زنان صورت می‌گیرد.

ایجاد کارگاه مشاغل خانگی در مناطق حاشیه‌ای و محروم استان فارس از جمله سهل‌آباد، یکی از اقداماتی است که هدف از آن مهارت آموزی به زنان به خصوص زنان در معرض آسیب و سرپرست خانوار بوده است.

برگزاری کارگاههای توانمندسازی صنایع دستی در مناطق حاشیه‌ای سنندج از دیگر بخش‌هایی است که به آموزش زنان و اشتغالزایی برای آنها از طریق توانمندسازی می‌پردازد.

این کارگاه‌ها عمدتا باتوجه به بافت استانی و فروش کالاها در بازارهای استانی صورت می‌گیرد تا زنان بتوانند با ورود به حوزه تولید، بازاری برای فروش محصولات خود و کسب درآمد از این طریق داشته باشند.

اما این سیاست به همینجا محدود نمی‌شود و در قالب برنامه ششم توسعه نیز تکالیف و برنامه‌هایی عملیاتی برای دولت در این مناطق با تکیه بر ارتقای کیفی و اقتصادی مناطق حاشیه‌نشین دیده شده که براساس این برنامه سالانه بخشی از منابع می‌بایست در قالب اجرای طرح‌های توانمندسازی در مناطق محروم و حاشیه‌ای شهرها هزینه شود.

از آنجا که عمدتا جامعه هدف اصلی این طرح‌های توانمندسازی زنان با اولویت زنان سرپرست خانوار و در معرض آسیب است، می‌توان به ارتقای دانش و کارآفرینی در میان زنان ساکن در مناطق محروم و حاشیه‌نشین امیدوار بود.

0

گفت‌وگو

عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی، گفت: حوزه زنان سرپرست خانوار مغفول واقع شده است به نحوی که قانون حمایتی خاصی برای زنان سرپرست خانوار نداریم.

زهرا ساعی ضمن ابراز تاسف از عدم حمایت ویژه از زنان سرپرست خانوار گفت: متاسفانه ما قوانینی مربوط به حوزه زنان سرپرست خانوار که بتواند حمایت ویژه‌ای از این زنان داشته باشد نداریم و متولی خاصی هم در این زمینه وجود ندارد.

وی تصریح کرد: هر چند مباحث مالی حوزه زنان بدسرپرست یا سرپرست خانوار را کمیته امداد تقبل می‌کند اما تنها مبالغ بسیار پایین و قطره‌چکانی به صورت ماهانه به این زنان کمک می‌شود؛‌ درصورتی که متأسفانه این زنان دریافتی دیگری ندارند. ما می‌بینیم که بسیاری از این زنان جوان هستند که سرپرست خانوار بوده و زندگی بسیار سختی دارند. در این میان زنان بدسرپرست نیز با این مشکلات دست و پنجه نرم می‌کنند.

ساعی با بیان اینکه زنانی که شوهر بیمار و یا معتاد دارند همان بانوان بدسرپرستی هستند که حمایت‌ اجتماعی نمی‌شوند، اضافه کرد: حمایت اجتماعی برای زنان سرپرست خانوار یا بدسرپرست بسیار موثر است که این موضوع در کشور بسیار کم‌رنگ است. بهزیستی و کمیته امداد در این میان هر چند به نوعی کمک‌های قطره‌چکانی دارد اما این زنان حمایت‌های همه‌جانبه مادی و معنوی احتیاج دارند یعنی هم از لحاظ اجتماعی و هم بعد اقتصادی باید توانمند شوند.

وی افزود: زنان سرپرست خانوار متأسفانه آموزشی ندیده‌اند و سردرگم می‌شوند؛ اصلا نمی‌دانند باید به کجا مراجعه کنند و اینکه چطور بر مشکلات خود غلبه داشته باشند. همه این‌ها به موضوع توانمندی نیاز است که در برخی کشورهای دیگر بحث توانمندی در همه ابعاد (روانشناختی و مهارتی) برای بانوان سرپرست خانوار لحاظ می‌شود.

عضو کمیسیون اجتماعی مجلس با انتقاد از اینکه متاسفانه زنان سرپرست خانوار و یا بدسرپرست متولی خاصی ندارند،افزود: در قوانین و مواد برنامه ششم توسعه،‌ در مواردی که ممکن بود بر اساس آن حمایتی صورت گیرد (چه در بحث آسیب‌ها و چه در موضوع رفاه) کلمه «زن سرپرست خانوار» را اضافه کردیم.

وی یادآور شد: به عنوان مثال بحث حمایت از قشر محروم در برنامه ششم مطرح شده که پیشنهاد دادیم واژه زنان سرپرست خانوار و کودکان کار را اضافه کردند. در ماده ۱۱۷ و ۱۱۸ که مربوط به بحث زنان سرپرست خانوار است و روز شنبه نیز در صحن علنی مجلس به آن اشاره شد. همچنین پیشنهاد رفع ابهام در مواردی را نیز ارائه کردیم و فراکسیون زنان هم در بحث اضافه کردن این مواد تلاش بسیاری کرد.

ساعی در ادامه با اشاره به اینکه باز هم لازم است مواردی در حوزه زنان در برنامه ششم رفع ابهام شود، گفت: به رئیس مجلس هم این موضوع را انتقال دادیم که با نگاه زنان سرپرست خانوار بندهایی به این مواد اضافه شود. همچنین بحث بازنشستگی پیش از موعد این زنان را مطرح و بر حمایت‌های ویژه از آنها تأکید کردیم و خوشبختانه به تصویب رسید، کما اینکه به دنبال این هستیم که بتوانیم در قانون اساسی کشور هم متولی خاصی را برای این زنان مشخص کنیم.

نماینده مردم تبریز در مجلس همچنین افزود: همواره به دنبال این هستیم تا یک روند خاص را در حوزه زنان سرپرست خانوار طی کنیم (که البته پایلوت آن را در شهرری انجام دادیم) و در این راستا کار از صفر یعنی شناسایی زنان آغاز و وارد چرخه اطلاعاتی شود و به این مسئله پرداخته شود که جامعه هدف ما چه هدفی دارد تا این اطلاعات ثبت و وارد حوزه توانمندسازی و شناسایی شوند.

ساعی بر همین اساس اضافه کرد: ما بر آنیم با یک برنامه مدون به زنان سرپرست خانوار یا بدسرپرست، مهارت و آموزش داده و برای آنان ایجاد اشتغال کنیم و در تلاشیم این موارد در مجلس قانونمند شود یعنی ما با ضمانت قانونی بتوانیم کار را جلو ببریم که در حال کار کردن روی این موضوع هستیم. در لایحه برنامه هم هر جایی که بحث حمایت ویژه‌ای در قشر محروم و نیازمند با توانمندسازی آنها بوده اگر بودجه‌ای بوده که می‌خواستند به این بخش اختصاص دهند ما به سرعت زنان سرپرست خانوار را اضافه کردیم و مواد آن هم مشخص است.

 

0

NO OLD POSTSPage 2 of 2NEXT POSTS